Thebe logo

Cookies op Thebe.nl

Thebe is wettelijk verplicht om u toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken, en u te informeren over het gebruik daarvan op de site.

Thebe.nl gebruikt cookies, JavaScript en soortgelijke technieken voor de volgende doeleinden:

  • het optimaliseren van de website;
  • de integratie van sociale media;
  • het verzamelen en analyseren van statistieken.

Voor een aantal van bovenstaande punten is het vastleggen van bezoekersgedrag noodzakelijk. Ook derde partijen kunnen cookies plaatsen via Thebe.nl en internetgedrag volgen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij embedded video's van YouTube.

Lees meer op onze cookiepagina.

 

Doorgaan zonder cookies Cookies accepteren

Achteraf gezien begon het toen haar partner 62 was. De eerste tekenen van dementie. Vergeetachtig, verward, steeds minder actief. Maar het duurde nog een paar jaar tot de echte diagnose werd gesteld. En op 21 februari 2014 werd Trees opgenomen op de afdeling voor jong-dementerenden van Aeneas. Annie van Dongen kan er niet zonder tranen over vertellen, over die dag. 'Haar daar achter laten, dat was pfffff...... Ook al weet ik dat het de goede plek is. Bij iemand op die leeftijd, die nog zo vol in het leven staat, daar past zo'n ziekte gewoon niet bij.'

Annie kiest haar woorden zorgvuldig. Vertelt rustig en beheerst. Maar als het gaat om de dag van opname, en de smoezen die ze moest gebruiken om haar partner mee te krijgen naar haar nieuwe woonplek, heeft ze het moeilijk. 'Ik voel het nóg, nog steeds. Je beschikt over het leven van een ander. Het opnamemoment was afschuwelijk. Het ging ineens zo snel. Maar misschien is dat ook maar goed.' Samen met de zus van Trees heeft ze bij thuiskomst 'gigantisch' gehuild. Ruim 25 jaar woonden ze samen, in hun huis in Breda. 'En dan ben je ineens alleen, en niet uit vrijwillige keuze. Ik moet nog steeds mijn draai vinden, ook tweeënhalf jaar later. Ik ben altijd bezig, er zit geen rem op. Mijn hoofd is niet rustig, ik moet van alles.'

Afscheid in gedeelten

Annie (68) is gepensioneerd maatschappelijk werkster, Trees was voordat ze ziek werd cipier in de gevangenis. Twee vrouwen die volop meedraaiden in de maatschappij. Annie heeft nog steeds een overvolle agenda, met vrijwilligerswerk voor het Inloophuis voor mensen met kanker, haar lidmaatschap van de cliëntenraad en de bezoeken aan haar partner. Trees, nu 70, heeft steeds meer moeite met communiceren en Annie ziet vooral aan haar gezicht dat ze haar nog herkent. 'Ik schrijf altijd in een agenda hoe laat ik de volgende dag op bezoek kom. Maar dan zei ze 'dat staat er wel, maar die komt nooit'. Zo is er iedere keer iets nieuws, een andere onaangename verrassing. En je weet wel hoe dat komt, maar je voelt het toch. Het is een afscheid in gedeelten, met soms hele grote heftige sprongen.'

In de jaren voordat de neuroloog vaststelde dat Trees verschillende kleine herseninfarcten had gehad en leed aan vasculaire dementie, was ze vaak boos. In 2008 al vond Annie dat haar partner veranderde. Overspannen misschien of dementie? Het ging in ieder geval niet goed. Maar bezoeken aan de huisarts, met en zonder Trees, hadden geen resultaat. In 2009 werd Trees heel ziek door een fikse longontsteking, waarna ze nooit meer de oude werd. De vergeetachtigheid verergerde en haar energie was beperkt. In 2011 bleek dat Trees acuut geopereerd moest worden vanwege twee niet-eerder gesignaleerde hartinfarcten. 'Met spoed een hartoperatie. In het ziekenhuis was ze hartstikke verward, maar we dachten van de narcose. Na het ziekenhuis zes weken hartrevalidatie en toen leek het de goede kant op te gaan, ook geestelijk.'

Maar dat was ijdele hoop. 'Het huis heeft een keer zwart gestaan van de rook omdat ze een pannetje op het vuur had laten staan. En zij helemaal in paniek want ze wist niet wat ze moest doen. Ik zag haar achteruit gaan, tot ze alleen nog maar op de bank zat en niks meer deed.' Het werd steeds moeilijker voor Annie om te gaan werken, de deur uit te gaan. 'In het begin kon ik haar nog wel alleen laten maar er kwam een fase dat dit niet meer ging. En ze weigerde pertinent hulp, er mocht niemand in huis komen.'

Passende levenssfeer

Uiteindelijk stelde de casemanager voor om te gaan kijken op de afdeling voor jong-dementerenden bij Aeneas. 'Ik ben gegaan en was er direct heel blij mee. Ik hoefde ook niet ergens anders te gaan kijken. Waarom? Ik moet er niet aan denken als ze bij echt heel ouderen zou komen. Hier zijn ze gericht op de meer jongeren, op het actief zijn. De hele levenssfeer, de muziek, het past allemaal bij haar leeftijdscategorie. De geest wil misschien niet meer, maar het lijf is nog jong en wil bewegen. Dus gaan ze wandelen, en sjoelen, dagjes uit. Ook het contact met de verzorgenden, het samen dingen doen, de ruimte en de kleinschaligheid, het klopt gewoon helemaal.'

Toch had Annie de bevestiging van een deskundige nodig om de knoop door te hakken. 'De specialist ouderengeneeskunde van Aeneas is bij ons thuis op bezoek gekomen. Trees zat er bij, maar ze reageerde nergens op. Zelfs niet met een gezichtsuitdrukking. Toen zei de arts tegen mij 'Trees is heel ver weg'. Zal ik eens zien of er een bed voor haar vrij is?' En ik wist, als ik ja zeg, dan is dat bed voor Trees.'

Actief meedraaien

Sinds 21ste februari 2014 brengt Annie iedere dag een bezoek aan de huiskamers voor jong-dementerenden in Aeneas. Meestal van tien uur in de ochtend tot na de lunch. Op maandag is er muziektherapie bij woonzorgcentrum Lucia waarvoor de dames samen in de auto op pad gaan. 'Dat werkt geweldig. Praten lukt eigenlijk niet meer nu, maar bij muziek heeft ze wel volle zinnen'. Op dinsdagmiddag wandelt de Alzheimergroep in het Mastbos met koffie na. Op vrijdag doet Annie de haren van Trees. En zo is er iedere dag wel iets. 'We zijn ook vaak met de twee huiskamers van de afdeling, veertien bewoner in totaal, uitstapjes gaan doen. Naar de Beekse Bergen, een verwen-dag of een picknick. Trees en ik gaan ook samen wandelen of naar de kinderboerderij. Op de afdeling wordt met elkaar de tafel voor de lunch klaargemaakt en ruimen we samen op. De waskar, dat is ook onze klus en toen het nog beter ging, was Trees degene die de plantjes water gaf. De bewoners draaien heel actief mee, als dat kan.'

Het proces van afscheid nemen gaat nog steeds door, dat houdt niet op. 'Het is heftig, met grote sprongen. Het geeft wel troost dat ze hier op een goede plek zit. Ieder op zich krijgen de bewoners de aandacht die ze nodig hebben.' Communicatie is er nog non-verbaal. 'Ik let heel goed op haar mimiek en haar gebaren om te zien wat ze bedoelt. En ik probeer daar op aan te sluiten, dat lukt aardig. Je moet je er op instellen dat je het met die kleine dingen doet. Niet te veel verwachten, anders ga je er aan kapot. Ze kan nog boos zijn maar dat is vooral als de anderen onaardig doen tegen de verzorgenden, dan komt ze voor hen op. Dat vind ik wel mooi eigenlijk.'

'Met de familie en partners van de andere bewoners heb ik niet zo heel veel contact, wel bezoek ik  de familie-avonden die de pastorale zorg en de verzorging organiseren. Daar delen we onze ervaringen. Dat is prettig, want iedereen heeft zijn eigen verhalen en gevoel daarbij. Het zit wel goed op deze afdeling, dat blijkt wel uit het feit dat familieleden van overleden bewoners hier nog steeds komen koken als vrijwilligers. Helaas heb ik de afgelopen jaren al een paar keer een begrafenis van een bewoner meegemaakt, en als je dan ziet hoe goed het Regentesseplein vertegenwoordigd is, ook met verzorgenden. Dat zegt wel iets over de betrokkenheid.'