Thebe logo

Cookies op Thebe.nl

Thebe is wettelijk verplicht om u toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken, en u te informeren over het gebruik daarvan op de site.

Thebe.nl gebruikt cookies, JavaScript en soortgelijke technieken voor de volgende doeleinden:

  • het optimaliseren van de website;
  • de integratie van sociale media;
  • het verzamelen en analyseren van statistieken.

Voor een aantal van bovenstaande punten is het vastleggen van bezoekersgedrag noodzakelijk. Ook derde partijen kunnen cookies plaatsen via Thebe.nl en internetgedrag volgen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij embedded video's van YouTube.

Lees meer op onze cookiepagina.

 

Doorgaan zonder cookies Cookies accepteren

Woonzorgcentrum Elisabeth in Goirle is vorig jaar gestart met 'leefmilieus' op de PG-afdelingen voor mensen met dementie. Een nieuwe manier van werken die gevolgen heeft op allerlei gebied. Over de leefmilieus is lang nagedacht, en de ervaringen tot nu toe zijn positief. Zorgcoördinator Engeline van Gorp werkt al 17 jaar op Elisabeth: 'Ik heb al heel veel gezien in die jaren, maar nu heb ik het gevoel dat alles op z'n plek valt. Dat geeft mij en mijn collega's heel veel rust maar je merkt ook aan de bewoners dat ze zich er goed bij voelen. Cliënten hebben veel meer voldoening van hun dag, en hun welzijn staat natuurlijk altijd voorop.'

De eerste PG-afdeling werkt nu een jaar met de leefmilieus, in februari 2016 ging de laatste over. Een grote renovatie was hét moment om de afdelingen ook bouwkundig anders in te richten, en in fases zijn ze klaargemaakt voor de nieuwe manier van werken. Verzorgende-IG Engeline, zorgadviseur José van Gestel en psychologe Dana Bruekers zijn elk op hun eigen manier bij de leefmilieus betrokken en ieder zeer enthousiast.

Differentiatie

Psycholoog Dana Bruekers vertelt dat het voortraject al in 2014 begon. 'Voorheen hadden we grote afdelingen met grote huiskamers waar per kamer zo'n twintig mensen zaten. Nieuwkomers werden geplaatst waar plek was. De renovatie gaf ons de gelegenheid om het anders te doen, in navolging van de afdeling voor Niet Aangeboren Hersenletsel. We willen een gedifferentieerde leefomgeving kunnen bieden, aangepast aan de behoeften van de bewoners. Onze doelgroep wordt steeds complexer, en het past niet meer om bewoners zo maar door elkaar te plaatsen.'

Op de verschillende PG-afdelingen in Goirle zijn nu alleen nog maar 1-persoonskamers te vinden (tenzij iemand er bij gebaat is om samen met een ander op een kamer te slapen) en meerdere huiskamers voor ongeveer 8 tot 10 bewoners. Iedere huiskamer is in principe bedoeld voor een van de drie leefmilieus: stimulerend, structurerend of beschermend. Hierbij is gekeken naar de bewoners die al in huis zijn, bij nieuwe aanmeldingen is er een uitgebreide intakeprocedure.

De familie wordt hier nadrukkelijk bij betrokken en geeft in het intakegesprek informatie over de leefwijze van de nieuwe bewoner. 'Het gaat er niet alleen om in welke fase van de ziekte iemand zit, maar vooral over hoe iemand geleefd heeft, wat zijn behoeften zijn, is hij een solist of wil hij graag met anderen zijn, dat soort dingen', vertelt zorgadviseur José van Gestel.

Psycholoog Dana Bruekers vult aan: 'We proberen uit te filteren waar de nadruk ligt bij de behoeften van de bewoner. In de stimulerende groep gaat het om houvast vinden aan de groep: de groepsstructuur is de dagstructuur. Dit betekent niet dat je perse overal met mee moet kunnen doen. Als je niet meer in staat bent om actief mee te doen door achteruitgang in het dementieproces, maar je ervaart nog steeds houvast aan de groep door mee te beleven, dan kan het stimulerende leefmilieu nog steeds heel passend zijn. Bij het structurerende leefmilieu is alles veel individueler bepaald, zowel de structuur als de manier van omgaan met de bewoner. Daar is prikkeldosering ook veel belangrijker.Bij beschermend gaat het echt om in de basis veiligheid en geborgenheid te creëren, vaak veel meer op een non-verbale manier en door goed te kijken hoe je de zintuigen gunstig kunt prikkelen.'

De verschillende huiskamers zijn te herkennen aan de kleuren die gebruikt zijn voor de inrichting. Rood en oranje voor stimulerend, blauw en groen voor beschermend en paars voor structurerend.

Maar natuurlijk gaat het verschil veel verder dan het kleurenpalet. Ook de houding en begeleiding vanuit de verzorging is anders. Engeline van Gorp: 'Wij hebben als verzorging zelf mogen aangeven bij welk milieu je wilt werken. Daarvoor zijn bijeenkomsten belegd waar de milieus werden nagespeeld. Een soort toneelstukjes zodat je een voorstelling kon maken hoe het in de praktijk zou werken. En daarna zijn er nog gesprekken geweest met het management, om te zorgen dat ieder op de juiste plek zit. Want onze rol is bij ieder milieu verschillend. Ik heb zelf gekozen voor stimulerend. Ik houd er van activiteiten te verzinnen, samen op pad te gaan als dat kan. Zo gaan we wel eens met onze groep naar de markt, als er een activiteitenbegeleider mee kan. Of we lopen langs de stiltekapel of de kantine.' Bij structurerend houd je als verzorgende meer vast aan een individueel programma, aan regelmaat en voorspelbaarheid. En bij beschermend zorg je voor veiligheid en nabijheid.

Fladderen

Ieder leefmilieu heeft vaste gezichten als verzorgenden, en er is ook een 'vlinder' die tussen de huiskamers heen en weer fladdert. De bewoners mogen dat sowieso. Engeline van Gorp: 'Wij draaien eigenlijk rondom de cliënt, zo zie ik het. Hun welzijn staat voorop. Voorheen hadden we ons programma en dan moest de bewoner daarin mee, nu passen wij ons aan. Iedere bewoner heeft een vaste plek, maar als hij of zij daartussen wil gaan kuieren, kan dat. Het gebeurt niet zo veel, want je ziet dat mensen toch hun eigen plekje zoeken waar ze het beste bij passen. Maar als er iemand van een andere groep bij mij aan tafel zit bij de lunch, eet die gewoon mee en dan geef ik dat aan mijn collega door.'  

Hoe werkt dat in de praktijk, de verzorging afstemmen op de individuele cliënt? 'Als het past bij het welzijn van de cliënt, hoef je bij mij niet voor een bepaalde tijd op te staan of op een vaste tijd naar bed. Bij stimulerend kun je in principe opstaan wanneer je dat wilt. Rond kwart over tien gaan we met onze groep wat bewegen, beneden de krant halen of zo, en dan drinken we koffie. Daarna mag iedereen doen wat hij zelf wil tot de lunch rond half een. En regelmatig bedenk ik iets om samen te doen waar de bewoners vaak veel plezier in hebben. Ik krijg ook echt reacties terug. Vroeger waren bewoners soms gestrest omdat ze zich verveelden. Of raakte iemand die meer behoefte had aan rust en structuur tussen wal en schip omdat hier in een groep van 20 mensen geen ruimte voor was. Door de specialisaties in leefmilieus, vallen de puzzelstukjes op hun plek. '

Bij het samenstellen van de leefmilieus, heeft de verzorging veel mee kunnen praten en mee kunnen denken, vertelt Engeline. 'Dat is leuk en uitdagend, en het maakt dat je er ook veel meer achter kunt staan. Wij worden gezien als zorg, en dat voelt goed.' Engeline en haar collega's overleggen regelmatig wat er nog meer mogelijk is en hoe de leefmilieus 'gefinetuned' kunnen worden.

Ook psychologe Dana Bruekers blijft bezig met nieuwe ontwikkelingen. 'We merken in de praktijk hoe goed het werkt. Ook vanwege de kleinere groepen. Er is meer rust in de huiskamers. Mensen met dezelfde soort behoeften passen bij elkaar, en dat zie je gewoon. Andere centra van Thebe hebben al belangstelling getoond, en komen bij ons kijken of ze het ook kunnen toepassen. Tegelijk blijft het zaak om onze visie uit te leggen aan alle betrokkenen. Daarvoor organiseren wij regelmatig familie-avonden, zodat we iedereen mee kunnen nemen in wat we bedoelen.' 

Voor Engeline, José en Dana is het duidelijk dat Elisabeth met de leefmilieus de goede weg is ingeslagen. 'We hebben kleinschaligheid binnen grootschaligheid. De voordelen van kleine groepen, binnen een groot huis dat de voorzieningen biedt die je nodig hebt. Natuurlijk zullen er altijd uitdagingen blijven, maar de verzorgenden krijgen de kans om hier kennis mee te maken en hier van te leren. En dat is goed, want de zorg zal alleen maar complexer worden', aldus psychologe Dana Bruekers.

En Engeline: 'Ik vind dat we goed bezig zijn. Voorheen was ik wel eens een beetje mopperig. Zo van; ik zet de cliënt 's morgens in een stoel en 's avonds zit ze er nog. Kan dat niet anders? Nu heb ik het idee dat ik alle kennis ook echt in kan zetten. We zijn er nog niet, want we kunnen nog meer doen. Zo zijn er bijvoorbeeld tussenruimtes die ik nog wil aankleden. En ik wil nog wel meer activiteiten, en meer vrijwilligers. Maar het zou ook niet goed zijn als ik uitgemotiveerd was!.'