Thebe logo

Cookies op Thebe.nl

Thebe is wettelijk verplicht om u toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken, en u te informeren over het gebruik daarvan op de site.

Thebe.nl gebruikt cookies, JavaScript en soortgelijke technieken voor de volgende doeleinden:

  • het optimaliseren van de website;
  • de integratie van sociale media;
  • het verzamelen en analyseren van statistieken.

Voor een aantal van bovenstaande punten is het vastleggen van bezoekersgedrag noodzakelijk. Ook derde partijen kunnen cookies plaatsen via Thebe.nl en internetgedrag volgen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij embedded video's van YouTube.

Lees meer op onze cookiepagina.

 

Doorgaan zonder cookies Cookies accepteren

De tragiek van het egoïsme. Zo omschrijft psycholoog Ronald Geelen de leefsituatie van mensen met de ziekte van Korsakov. Zorgcentrum Lucia in Breda heeft als enige in de regio speciale afdelingen voor mensen met Korsakov-dementie. Veel Korsakov-patiënten staan alleen in de wereld. Banden met familie en vrienden zijn doorgesneden. ‘De afdeling en het zorgteam fungeren als een soort prothese, de vervanging voor het ontbrekende gewone sociale contact.’

De ziekte van Korsakov ontstaat door een combinatie van alcoholmisbruik en te weinig gevarieerd eten (vooral vitamine B-gebrek). De Russische psychiater Korsakov was honderd jaar geleden de eerste die dit syndroom omschreef. Door het tekort aan onder meer vitamine B-1 raken de hersenen blijvend beschadigd. Ook zijn er lichamelijke klachten zoals leverproblemen en hart- en vaatziekten. Opvallend is het gebrek aan empathie, de mogelijkheid om zich in te leven in anderen. Ronald Geelen: ‘De familie zegt dan over zo iemand ‘hij leeft alleen voor zichzelf’. De persoon in kwestie is de vaardigheid kwijt om na te denken over een ander, en blijft hangen in zijn eigen gevoel.’ Andere opvallende gevolgen van de ziekte van Korsakov zijn desoriëntatie, korte termijn geheugenproblemen, problemen met de stemming en het regelen van het eigen gedrag.

Onthouden van nieuwe informatie is moeilijk, terwijl het onthouden van informatie van vóór de hersenbeschadiging wel lukt. ‘Een voormalig computerdeskundige die ons helpt de moeilijkste problemen op te lossen op internet, maar zijn eigen wachtwoord niet kan onthouden’, geeft Ronald Geelen als voorbeeld. Geelen werkt al ruim dertig jaar binnen Thebe, en is deskundige op het gebied van dementie. Korsakov heeft zijn speciale interesse. Om het gedrag van mensen met de ziekte van Korsakov uit te leggen, trekt hij een vergelijking met de manier waarop pubers zich gedragen. ‘Ja zeggen, nee doen. Stemmingswisselingen, plannen gaat slecht, de zelfcontrole laat te wensen over en ze overschatten zichzelf.’ Het verschil is dat het puberbrein zich nog gaat ontwikkelen, bij de ziekte van Korsakov is de toestand blijvend.

PARADIJSVOGELS

Op de afdelingen Bamboe, Cactus en Fazanthof van Lucia in Breda wonen zo’n dertig mensen met Korsakov. Lucia heeft, zoals Geelen zegt, een lange geschiedenis in het opvangen van randfiguren, paradijsvogels en mensen die nergens anders passen. ‘Dus hier groeide door de jaren heen de ervaringsdeskundigheid en de beroepshouding voor het omgaan met mensen met speciaal gedrag.’ De afdelingen specifiek bedoeld voor Korsakov, zijn er sinds ongeveer tien jaar. Ronald bezoekt de cliënten hier gemiddeld drie keer per week ‘Ik heb altijd met deze groep mensen gewerkt, en heb er nog steeds lol in. Het is een andere wereld. Je gaat een lange termijn verplichting aan. Per persoon is de behandeling anders. Hoe voorkom je dat iemand slachtoffer van zichzelf wordt, zonder het gevoel te geven dat je hem betuttelt? Daarin zoek je een balans.’

De meeste Korsakov-patiënten zijn mannen. Hun leeftijd varieert, de jongste bewoners zijn rond de veertig. Uitzicht op genezing is er niet, en mensen met Korsakov vallen vaak terug in zelfverwaarlozing en ander destructief gedrag. De zorg en behandeling vraagt om een speciale houding. ‘Ik noem het een goede moeder zijn; je bent er voor de ander, en luistert zonder oordeel. Stel je eens voor hoe je leven is als de afgelopen dagen een zwart gat zijn, maar je hebt wel je verstand? Dat levert angst, moedeloosheid en frustratie op, en daar mogen we allereerst begrip voor hebben.’ Tegelijk is het belangrijk grenzen aan te geven. Sturen en corrigeren, ‘vanuit warmte en betrokkenheid.’ Het zorgteam en de behandelaars stellen hun beleid nauwkeurig op elkaar af. ‘Richting geven, passend bij de stemming en mogelijkheden van de persoon op dat moment. De benadering is voor iedere patiënt anders, maar de verschillende teamleden reageren wel steeds hetzelfde. Die afstemming is cruciaal en daar gaat veel energie inzitten.’

Naast de individuele zorgplannen per bewoner, is er ook een groepszorgplan voor iedere afdeling als geheel. ‘Omdat de sociale vaardigheden er bijna niet zijn.’ Het alcoholmisbruik in Nederland neemt toe, vooral binnen de groep 50-plussers. Het aantal mensen dat lijdt aan Korsakov is groeiende, en dus ook de vraag naar gespecialiseerde zorg. Ronald: ‘Mensen gaan om allerlei redenen drinken. De een verliest zijn partner en raakt depressief, de ander grijpt naar de drank. Mensen kunnen angstig zijn, eenzaam of een verhoogde gevoeligheid hebben voor verslaving. Mijn doel is het voorkomen van nog meer ellende. Een lichtpuntje zijn op deze soms donkere dagen voor de cliënt. Teamleden steunen en de familie die nog wel komt.’