Zo lang mogelijk prettig en zelfstandig thuis blijven wonen: dat is waar Samen Zorg Thuis zich iedere dag voor inzet. Door echt de tijd te nemen, leren medewerkers hun cliënten goed kennen en ontdekken ze wat iemand zelf nog kan, opnieuw kan leren of samen met anderen kan doen. Noortje ziet hoeveel dat oplevert. “Ik zie weer stralende mensen in hun eigen woonkamer, daar doe ik het voor.”
Na 43 jaar bij Thebe ging Noortje in mei met pensioen. Althans, officieel. Helemaal stoppen met werken in de zorg bleek niets voor haar. “Ik vind mijn werk veel te leuk”, lacht ze. “Mijn werk is eigenlijk mijn hobby.” Dus bleef Noortje, en ging ze aan de slag bij Samen Zorg Thuis van Thebe. Een vorm van zorg voor mensen met een indicatie vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), die met intensieve ondersteuning toch in hun eigen vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Vaak gaat het om mensen met dementie. Noortje ziet dagelijks wat Samen Zorg Thuis voor hen kan betekenen. “Mensen hebben thuis hun eigen vertrouwde omgeving en hun sociale netwerk om zich heen. Als ze ergens anders gaan wonen, verandert er ontzettend veel. Wij zien mensen juist opbloeien doordat we ze hier de tijd geven.”
[de tekst gaat door onder de afbeelding]
Eerst vertrouwen winnen
Die tijd is een belangrijk verschil met de reguliere wijkzorg die Noortje uit haar lange loopbaan goed kent. “Vroeger had ik bijvoorbeeld dertig minuten om iemand te douchen en tien minuten voor de steunkousen. Ik was gewend om voortdurend op de klok te kijken. Dat is hier anders.” Bij Samen Zorg Thuis kan een douchemoment onderdeel zijn van een uur samen met de cliënt. Dat betekent niet dat er een uur nodig is voor het douchen zelf. De extra tijd zit juist in alles eromheen. “Bij iemand met dementie kun je het beste eerst rustig binnenkomen. Iemand wakker laten worden, samen koffie drinken en daarna pas beginnen. Je hoeft niet meteen: hup, onder de douche. Dat geeft deze mensen ontzettend veel rust.”
Volgens Noortje begint goede zorg dan ook niet bij de taken die op het lijstje staan. “Vertrouwen winnen, dat is het eerste. Daarna gaan we kijken: wie is deze persoon? Welke hobby’s en interesses zijn er? Waar wordt iemand blij van? We kijken niet alleen naar wat iemand niet meer kan, maar vooral naar wat hij of zij nog wél kan.” Daarmee sluit Samen Zorg Thuis goed aan bij De Bedoeling van Thebe: zoveel mogelijk eigen regie behouden en samen zoeken naar wat bij die persoon past.
Een glimlach zegt genoeg
Noortje vertelt over een dame met vergevorderde dementie. Ze heeft een grote familie die klaarstaat om haar te helpen. Samen met het team van Thebe werd er besproken wie welke taak op zich kan nemen. “Er is nu een heel mooie taakverdeling ontstaan. Wij helpen mevrouw bijvoorbeeld met opstarten en ontbijten en gaan soms met haar naar buiten in de rolstoel. Verder pakt de familie veel met haar op. Zo kan zij toch thuis blijven wonen.”
Juist doordat medewerkers van Samen Zorg Thuis langere tijd bij haar zijn, leren ze kleine signalen herkennen. “Als ik aan tafel mijn handen in elkaar vouw, denkt ze dat we gaan bidden. Daarna gaan we eten. Dat zijn iemands rituelen die je alleen ontdekt als je iemand echt leert kennen.” Het lijken misschien kleine momenten, maar voor Noortje zit juist daar de waarde van haar werk. “Als je haar vervolgens met zo’n brede glimlach ziet zitten in haar eigen vertrouwde omgeving… Daar doe je het voor.”
Van niets toelaten naar lipstick op
Noortje vertelt ook over een 93-jarige vrouw die aanvankelijk nauwelijks zorg toeliet. Ze zat dag en nacht in haar nachtjapon en badjas. Aankleden kostte haar te veel moeite, ze vond het niet meer nodig. Het team besloot niet simpelweg het aankleden van haar over te nemen, maar samen met haar een ochtendritueel op te bouwen. Met resultaat: “Nu zoeken we samen met mevrouw kleding uit, helpen haar met haar haar en met haar make-up. Haar uiterlijk is voor haar weer heel belangrijk, net als vroeger.” Inmiddels zit mevrouw 's ochtends aangekleed en opgemaakt aan het ontbijt. “Met lipstick en al. Ze straalt weer. Dat vind ik zo mooi”, vertelt Noortje.
Het team van Samen Zorg Thuis kijkt verder dan alleen naar de cliënt. Familieleden, buren en andere mensen uit het netwerk kunnen een belangrijke rol spelen. Iedere cliënt heeft daarom een zorgcoördinator binnen Thebe die contact onderhoudt met het netwerk van diegene. Noortje geeft een voorbeeld van een cliënt bij wie een Medido is ingezet: een slim apparaat dat ouderen helpt om op tijd hun medicijnen in te nemen. Toen er onlangs een melding van het apparaat kwam en de vrouw niet reageerde, belde Noortje haar zoon. Ook hij kreeg geen contact. Uiteindelijk kon een buurvrouw met een sleutel naar binnen. De vrouw bleek om één uur 's middags nog te slapen. “Dan weet je: dit is een signaal. We moeten op korte termijn met de familie om tafel. Wat is er aan de hand en wat is er nu nodig?” Precies daarin zit voor Noortje de kracht van Samen Zorg Thuis. Niet zorgen vóór iemand, maar mét iemand, én met de mensen eromheen.
Meer dan gezelschap
Noortje merkt dat niet iedere collega binnen Thebe precies weet wat Samen Zorg Thuis inhoudt. Soms hoort ze: jullie zijn uren bij een cliënt, dus jullie nemen vast veel taken over. Ze nodigt collega’s dan ook uit om een keertje mee te kijken. Want achter die uren zit volgens haar veel meer dan gezelschap of ondersteuning. Er wordt gewerkt aan vertrouwen, een netwerk, structuur en zelfstandigheid. Soms betekent dat oefenen met koffiezetten. Soms iemand de tijd geven om zelf die knoopjes dicht te doen. En soms is het resultaat een vrouw van 93 die na lange tijd weer met lipstick aan de ontbijttafel zit. “Het levert zoveel op als je die energie in iemand kunt steken”, zegt Noortje. “Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: dat we een blije cliënt achterlaten. Dat is waar we het voor doen.”